Ileit
Kurs: MDBI
| Typ | Inflammation i ileum (tunntarmens sista del) |
| Vanligast | Terminal ileit vid Crohns sjukdom |
| Nyckelfynd | Buksmärta i höger fossa iliaca, diarré, ev. malabsorption |
Vad är det?
- Ileit betecknar inflammation i ileum, oftast den terminala ileum närmast ileocekalvalveln.
- Kan vara akut eller kronisk och ha inflammatorisk, infektiös eller ischemisk genes.
Etiologi
- Crohns sjukdom – vanligaste orsaken till kronisk terminal ileit; transmural inflammation med fissurer och granulom.
- Infektiös ileit – Yersinia enterocolitica (kan likna appendicit, “pseudoappendicit”), tarmtuberkulos, Campylobacter.
- Backwash-ileit – lindrig, sekundär ileit vid uttalad ulcerös kolit.
- Ischemisk och strålningsinducerad ileit.
Symtom och fynd
- Krampartad smärta i höger fossa iliaca, diarré, viktnedgång.
- Vid kronisk skada: malabsorption – terminala ileum resorberar vitamin B12 och gallsyror.
- Komplikationer: striktur, fistel, obstruktion.
Diagnostik
- Ileokoloskopi med biopsi, MR-enterografi och fekalt kalprotektin.
Tenta-fokus
Terminal ileit = tänk Crohns sjukdom först. Yersinia-ileit imiterar akut appendicit. Terminala ileum resorberar B12 och gallsyror – därav malabsorptionsmönstret vid skada.
Klinisk pärla
Skilj Crohns transmurala, segmentella (“skip lesions”) ileit från backwash-ileit vid ulcerös kolit, som är en ytlig, kontinuerlig utlöpare från cekum.
Kopplingar
- Crohns sjukdom — vanligaste orsaken till kronisk ileit
- Ileum — det inflammerade tarmavsnittet
- Ileocekalvalvel — anatomiskt närområde
- Malabsorption — följd av skadad terminal ileum
- Transmural inflammation — Crohns karakteristiska mönster